[ლევან სეფისკვერაძე]
მითხარი შენი მეტსახელი და გეტყვი ვინ ხარ შენ - ალბათ სწორედ ასეთი პერიფრაზი შეესაბამება იმ ტენდენციას, რომელიც საქართველოში შეინიშნება. ალბათ ვერაფერი წარმოაჩენს ცალკეული ადამიანის ბუნებასა და შეხედულებას, როგორც ეს მასზე შერქმეულ მეტსახელს ძალუძს. ისეთი მეტსახელები, მაგალითად, როგორიცაა “ჩორნა”, “შურიკა”, “ხიპიშა’, “პაწო”, “მურტალო”, “ტუკნა” აუცილებლად ჯდება რაღაც გარკვეულ ლოგიკაში. და ჩვენ როცა მოვისმენთ ვინმეზე შერქმეულ ასეთ “ალოგიკურ” “კლიჩკებს”, ხსენებული ადამიანი საერთოდაც რომ არ გვყავდეს ნანახი, მაინც უმალ გაჩნდება ჩვენს წარმოსახვაში მისი პორტრეტი - დაბალტანიანი გამხდარი “პაწო”, სულ ჩხუბზე თვალდაჭყეტილი “ხიპიშა”, მუდამ დაბნეული, სათვალიანი “შურიკა”, შავგვრემანი “ჩორნა” და სხვა...თუმცა უნდა აღინიშნოს, რომ დღევანდელ ქართულ რეალობაში არანაკლებ გავრცელებულია ისეთი მეტსახელებიც, რომელთა შერჩევის მიზანი ფრიად გაუგებრად გვეჩვენება და ძნელია, ისინი რაიმე ლოგიკურ ჩარჩოებში ჩავსვათ. აბა, განა არ დაიბნევა ნებისმიერი გარეშე ადამიანი, როცა ეტყვიან, რომ მას “გარშოკა” ჰქვია, მის ძმას კი - “ნუკაბაძა” (ნუ პაგადიში არ შეგეშალოთ), ანდა ახალგაცნობილი ლამაზი გოგონა დარცხვენით რომ იტყვის - ნამდვილი სახელი ნანა მქვია ისე კი ყველა “ფერჩატკას” მეძახისო. გია ბელიაშვილი, სტუდენტი: “ერთი ჩემი ნაცნობი ჟურნალისტი ბიჭი, რომელიც ერთ-ერთ რეგიონალურ გაზეთში მუშაობს, ცნობილი ნოემბრის მოვლენების დროს, დედაქალაქში გამოაგზავნა რედაქციამ რეპორტაჟის მოსამზადებლად. მან კი ცოტათი “წაახალტურა” და პირველ დღეს რეპორტაჟზე მუშაობის ნაცვლად თავის თბილისელ ნათესავ გოგნას გაჰყვა მეგობრის დაბადების დღეზე საქეიფოდ. იქ კი სიგარეტის მწეველ ბიწებს ოჯახის უფროსმა წინდაწინ სთხოვა - გული მაწუხებს და ძლიან გთხოვთ სიგარეტის მოსაწევად აივანზე გაბრძანდით ხოლმეო. რამდენიმე ჭიქის შემდეგ მწეველი ბიჭები მართლაც აივანზე გავიდნენ. იქ კი პარალელურად, როგორც ჩვენს ახალგაზრდებშია მიღებული, ერთმანეთი უფრო ახლოს - “კაცურ პონტში” გაიცნეს. ჩემმა ნაცნობმა, რომელსაც იუმორი ცოტათი ღალატობს, იქ გაცნობილ ბიჭებს მეტსახელების (“ტოლიბაშა”, “კამანდირა”, “მაღვალავა”) მოსმენის შემდეგ იფიქრა - ესენი მგონი მეკაიფებიანო და გაბრაზდა კიდეც.. ყველაზე საინტერესო კი ის იყო, რომ მერე, როცა კვლავ სუფრასთან დასხდნენ და ამ ამბის მთავარ გმირს მობილური ტელეფონით დაურეკეს ასე უპასუხა: “ვა, რავა ხარ “ყურშა”? დათო და “კოშმარა” როგორ არიან?” საქართველოში, ადამიანისთვის მეტსახელის შერჩევაში არა მხოლოდ უბანი, სკოლა, უნივერსიტეტი, სამსახური, არამედ ზოგჯერ მშობლებიც კი მონაწილეობენ.
ამას წინათ ერთი ფრიად საოცარი ამბავი გავიგე. გურიაში ოთხ ძმას მშობლებმა თურმე ისეთი სახელები შეურჩიეს, რომლებიც ვგონებ ნებისმიერ “კლიჩკაზე” მეტია. მშობლებს ძალიან უდოდათ ყველა შვილი იურისტი გამოსულიყო. ეს სურვილი კი, საკმაოდ უცნაურად გამოხატეს. ბიჭების სახელები მათი ასაკობრივი თანამიმდევრობით ასეთი იყო: იური, დიული, ფაკული და ტეტი, რაც შეკრებით იურიდიულ ფაკულტეტს ნიშნავს. მეხუთე შვილიც რომ ჰყოლოდათ, უნდა ვივარაუდოთ, რომ სახელად წერტილს დაარქმევდნენ, რადგან იურიდიულ ფაკულტეტს ბოლოში წერტილი აუცილებლად სჭირდება. განსაკუთრებით დასავლეთ საქართველოში და ძირითადად წინა საუკუნის 30-40-იან წლებში დაბადებულ ბავშვებს ხომ მართლაც სამეტსახელო სახელებს არქმევდნენ: ლენსტანბერი (რაც გაშიფვრისას ნიშნავს: ლენინი, სტალინი, ბერია), დაზმირი (და ზდრავსტვუეტ მირ), მაუზერი, ანაპოლისტი, მებრძოლი (გალის პროკურორია მებრძოლი ჭკადუა) და სხვა უამრავი. თუკი იმასაც გავითვალისწინებთ, რომ შვილიშვილებს, როგორც წესი ბაბუა-ბებიის სახელს არქმევენ ხოლმე, წარმოიდგინეთ დღეს რა სიტუაციაში უნდა იყვნენ ამ სახელების მქონე წინაპართა შვილიშვილები. ვიცნობ ისეთ ადამიანებსაც, ჭირივით რომ ეჯავრებათ მეტსახელები და ყველასგან მოითხოვენ - “ასე არასდროს მიმართონ”. არადა, საერთოდ როცა “ნათლიები” ხედავენ, მათ “ნათლულს” მეტსახელი არ მოსწონს, უფრო სტიმულირდებიან და სპეციალურად ცდილობენ, მიწებებული მეტსახელის ხშირი ხსენებით უფრო გააბრაზონ. ამიტომ ჩემი აზრით, უსიამოვნო მეტსახელიდან თავის დაღწევის ყველაზე კარგი გამოსავალი ის არის, რომ თვითონვე მოიგონო საკუთარ თავზე ყველაზე მისაღები მეტსახელი და სხვას დააბრალო - ამან და ამან შემარქვაო. რაც მთავარია, თავი უნდა დაიჭირო ისე, თითქოსდა ეს მეტსახელი ძალიან არ მოგწონს და ბრაზდები. დამერწმუნეთ, ამის შემდეგ თქვენივე შერქმეული მეტსახელის საბოლოოდ შერჩენა პრაქტიკულად განაღდებული გაქვთ. |
.jpg)
