[politica. foreignpress.ge]
გეგმა, რომელიც ევროკავშირის წევრმა ქვეყნებმა უნდა მოიწონონ, საკმაოდ მოკრძალებულია, მით უფრო იმ ფონზე როდესაც გამოწვევები ასეთი მასშტაბურია. სტრატეგია გულისხმობს:
– მოსახლეობის 75%-მდე პროფესიული აქტივობის გაზრდას;
– უმაღლესი სასწავლებლების დიპლომების მქონე ადამიანთა რაოდენობის 40%-მდე გაზრდას;– ხარჯების კვლევებსა და განვითარებაზე მშპ-ს 3%-მდე გაზრდას;
– სიღარიბეში მცხოვრებ ადამიანთა რიცხვის 80-მილიონიდან 60-მილიონამდე შემცირებას;
– განახლებადი ენერგიის წყაროების წილის და ენერგეტიკული ეფექტურობის გაზრდას.
იმავდროულად არანაირი სანქციები ამ გეგმის შეუსრულებლობაზე გათვალისწინებული არ არის.ათი წლის წინ, როდესაც ევროკავშირმა ე.წ. ლისაბონის შეთანხმება გამოაცხადა, ბლოკს გაცილებით დიდი ამბიციები გააჩნდა. იმდროინელი გეგმა გულისხმობდა, რომ ევროპა მსოფლიოს უფრო კონკურენტუნარიანი რეგიონი გახდებოდა, ხოლო ამ კონკურენტუნარიანობის წყაროდ მეცნიერებაზე დაფუძნებული ეკონომიკა სახელდებოდა. ამ სტრატეგიის გამოქვეყნებიდან სულ რამდენიმე დღეში ინტერნეტ-ბანკი „გასკდა“, ბირჟებიდან კი ის მილიარდობით დოლარი აორთქლდა, რომლებიც ახალი ეკონომიკის საპნის ფირმებში იყო დაბანდებული. 2000 წლის კრიზისმა ცხადყო, თუ რა ცოტა რამ აშორებდა ერთამენეთისგან თამამ (მაგრამ რეალურ) ოცნებებს სახიფათო უტოპიისგან. ბევრი ანალიტიკოსისთვის ასეთ უტოპია სწორედ ლისაბონის სტრატეგია იყო. მისგან არაფერი გამოვიდა: ვერც ერთი დასახული მიზანი ვერ განხორციელდა, ათწლეულების შემდეგ კი ევროკავშირი, იმის ნაცვლად რომ საკუთარი საერთაშორისო პოზიცია განემტკიცებინა, მსოფლიოს რუკაზე სულ უფრო ნაკლებად შესამჩნევი გახდა. ის ჯერ კიდევ ინარჩუნებს ეკონომიკურ ძლიერებას, მაგრამ ამ ძლიერების ფუნდამენტს ეროზია გაუჩნდა, რადგან ეცემა ევროპული ეკონომიკის კონკურენტუნარიანობა. იმ უმნიშვნელოვანესი დისციპლინების გლობალურ რბოლაში, რომლებსაც მომავლისთვის გადამწყვეტი მნიშვნელობა აქვთ, ევროპელებს სუნთქვა არ ეყოთ: ისინი სულ უფრო ცუდად უმკლავდებიან მეცნიერებისა და ახალი ტექნოლოგიების განვითარების საქმეს. ახლა მთავარი კონკურენტი არამხოლოდ აშშ-ა (როგორც ეს ყოველთვის იყო), არამედ ჩინეთიც, რომლის ეკონომიკაც და სამეცნიერო-ტექნოლოგიური ძლიერებაც ისე გაიზარდა, რომ ბევრმა ვერ მოასწრო ორიენტირება. მან გერმანიას პირველობა წაართვა უმსხვილეს ექსპორტიორებში, გერმანიასაც გაუსწრო და იაპონიასაც როგორც სამეცნიერო პუბლიკაციების, ასევე გამოცხადებული პატენტების რაოდენობითაც. ფინეთის ყოფილი პრემიერ-მინისტრი ესკო აჰო რამდენიმე წლის წინ თავის სტატიაში Creating Innovative Europe ევროკავშირის ლიდერებს აფრთხილებდა: რაც შეიძლება სწრაფად დაკავებულიყვნენ მოდერნიზაციით, ვიდრე გვიანი არ იქნებოდა. სტრატეგია „ევროპა 2020“, როგორც სჩანს, ძალიან გვიან გაჩნდა და ძალიან უმნიშვნელო ამოცანების შესრულებას ისახავს მიზნად. სამწუხაროდ, იმავდროულად ძალიან ამბიციურსაც ისეთი ქვეყნებისთვის, როგორიცაა პოლონეთი. იმ დროს, როდესაც ჩვენ გვჯერა, რომ წითელ ზღვაში ვართ რეცესიის „მწვანე კუნძული“, როგორც სჩანს ვერ ვატყობთ თუ რამდენად შეიცვალა გლობალური თამაშის წესები. დღეს ფსონი უკვე იმაზეა დადებული, რომ ევროკავშირი, როგორც მოთამაშე რომელსაც ანგარიშს უწევენ უნდა გადარჩეს. ჩვენთვის უკეთესია, თუკი ყველაფერი იქნება ისე როგორც არის, ევროკავშირი კი მეწველ ძროხად დარჩება, რომელიც ავტოსტრადების, სტადიონების და მეტ-ნაკლებად აუცილებელი ინფრასტრუქტურის სხვა ელემენტების აშენებას შეუწყობს ხელს. ამ თვალსაზრისით აბსოლუტურად გამართლებულია ჩვენი შიში იმასთან დაკავშირებით, რომ ახალ სტრატეგიას მოჰყვება ბრიუსელის ბიუჯეტის სახსრების გადამისამართება ძირითადად ინოვაციების მხარდაჭერაზე და არა ევროპის პერიფერიის სიღარიბიდან ამოთრევაზე. პრობლემა ასევე ისიც არის, რომ თუკი ევროკავშირის მოდერნიზაცია არ განხორციელდა და ის მის ძველებურ დიდებას არ დაიბრუნებს, ბლოკი ვერც ვერავის დაეხმარება. ამიტომ საჭიროა ევროკავშირთან დაკავშირებით პოლონეთმა სტრატეგია კარგად გაიაზროს და გადაწყვიტოს, რომელი ვარიანტი ურჩევნია: „აიღე ფული და მიბრძანდი აქედან“ თუ „ფული მოგვეცი“, ვიდრე ძალიან არ დაგვიანებულა. |
.jpg)
